İstinye Üniversitesi tarafından 2025 yılında “Algoritmik Kültür” başlığıyla beşinci gerçekleşen Uluslararası Medya ve Toplum Sempozyumu (MASS) kapsamında yayımlanmıştır.

---

ÖZET

Veri görselleştirme katalogları, kullanıcıların etkili sunum için uygun çizelge tipini belirlemesine yardımcı olarak analitik süreçleri hızlandırmaktadır. Çok sayıda farklı nitelikte katalog mevcuttur. Genellikle statik yapıları ve sınırlı öneri sistemleri nedeniyle karmaşık veri setlerinde yetersiz kalmaktadırlar. Diğer taraftan, verinin büyümesi ve çeşitlenmesiyle birlikte analiz etmek ve yorumlamak için yeni yaklaşımlara ve çözümlere gereksinim artmıştır. Etkili yorumlama için şema okuma önem kazanmıştır. Bu çalışma, yapay zeka destekli, etkileşimli ve kullanıcı odaklı bir veri görselleştirme kataloğu önermektedir. Önerilen sistem, kullanıcıların veri özelliklerini (boyut, veri türü, ilişki türü) girerek otomatik grafik önerileri almasını sağlamaktadır. Ayrıca, gerçek zamanlı veri önizleme ve karşılaştırmalı görselleştirme özellikleriyle kullanıcıların en uygun grafik türünü seçmesini kolaylaştırmaktadır. Katalog, etkileşimli öğrenme ve kullanıcı deneyimi ilkelerine uygun olarak tasarlanmıştır. Kullanıcı testleri, önerilen kataloğun geleneksel yöntemlere kıyasla %30 daha hızlı grafik seçimi sağladığını ve yanlış grafik kullanımını azalttığını göstermiştir. Bu çalışma, veri analitiği süreçlerinde görselleştirme kataloglarının rolünü güçlendirmeyi ve gelecekteki akıllı öneri sistemleri için bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır.

YAZARLAR

Kemal ŞAHİN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Türkiye